۱۳۹۸/۰۱/۱۰

نقش سلبریتی ها در گسترش شبه‌ علم

امروزه با رشد شبکه‌های مجازی و دسترسی عمومی مردم به اینترنت، افراد مشهور و سلبریتی ها قادر به اظهارنظر در موضوعات مختلفی که هیچ تخصصی در آن‌ها ندارند بوده و این نظرات شبه‌علمی از سوی بسیاری از مردم پذیرفته می‌شود.

امروزه با رشد شبکه‌های مجازی و دسترسی عمومی مردم به اینترنت، افراد مشهور و سلبریتی ها قادر به اظهارنظر در موضوعات مختلفی که هیچ تخصصی در آن‌ها ندارند بوده و این نظرات شبه‌علمی از سوی بسیاری از مردم پذیرفته می‌شود.

هنگامی‌که آندرئو کین (Andrew Keen)، کارآفرین رسانه‌های دیجیتال در سال ۲۰۰۸ پیش‌بینی کرد که تمرکز کاربران بر Web 2.0، موجب کاهش اطلاعات دقیق و مطالعه شده، کمتر کسی فکر می‌کرد که چنین حجمی از اخبار جعلی و نظرات غیر کارشناسانه و غیرحرفه‌ای در فضای مجازی تولید شود. پیش‌بینی آندرئو کین درست از آب درآمده و اگر به رسانه‌های اجتماعی نگاه کنیم، به‌خوبی شاهد جولان اخبار جعلی و شایعات هستیم.

امروزه دنیای اینترنت منبع ظاهر بی‌حدوحصری از اطلاعات قابل‌دسترس و ساده است. در این میان افراد زیادی اطلاعات، نظرات و سلیقه‌های شخصی خود را به‌عنوان حقایق مسلم منتشر می‌کنند. این اطلاعات عمدتاً از طریق فیس بوک، توییتر و اینستاگرام منتشرشده و در این میان سلبریتی ها و افراد مشهور و تأثیرگذار قادرند محصولات فکری و ایده‌های خود را با سرعت بیشتری در حجم وسیع تبلیغ کنند. امروزه شاهد هستیم که سلبریتی ها در سراسر دنیا در حوزه‌های مختلفی که معمولاً در آن تخصصی نداشته و اصولاً به دلیل این موضوع مشهور نشده‌اند، اظهارنظر کرده و نظرات آن‌ها در سطح وسیعی منتشر می‌شود.

به‌عنوان‌مثال، افرادی که برای مدت طولانی لباس طراحی کرده و پوشاک مد روز را تبلیغ کرده‌اند، طرفداران زیادی داشته و تعدادی از افراد مشهور و سلبریتی ها این ایده را در ده سال گذشته پیگیری کرده‌اند. بسیاری از این سلبریتی ها از فعالیت‌هایی که آن‌ها را معروف کردند از قبیل (هنرپیشگی، آواز، یا ورزش) خارج‌شده و خود را به‌عنوان افراد موفق کسب‌وکار معرفی کرده‌اند. بسیاری از آن‌ها در حال حاضر مروج محصولات خاص و سبک زندگی مدرن و خاصی هستند.

حضور این افراد مشهور در دنیای تجارت و کسب‌وکار، موضوعی جدید و تعجب‌آور نیست. بااین‌حال، شیوه‌ای که آن‌ها در مورد مسائلی که در آن‌ها آموزش ندیده و تخصص ندارند بسیار مهم است زیرا آن‌ها در بسیاری از موارد نسبت به موضوعات مختلفی اظهارنظر کرده و با توجه به تعداد زیاد افراد دنبال کننده و مخاطبانشان، این نظرات مورداستفاده قرار می‌گیرد درحالی‌که خود این سلبریتی ها در حوزه موردنظر؛ غیرحرفه‌ای بوده و در بیان بسیاری از موارد علمی اشتباه می‌کنند. برای نمونه زمانی که ویکتوریا بکهام، خواننده سابق و مشهور انگلیسی در سال ۲۰۰۸ میلادی وارد حوزه طراحی لباس و پوشاک شد، بسیاری از افراد نسبت به این موضوع ابراز تردید کردند. وی در ابتدا با اشتباهات و مشکلات زیادی روبه‌رو بود اما رفته‌رفته پیشرفت بیشتری کرده و امروزه نام خود را به‌عنوان یکی از شخصیت‌های تأثیرگذار دنیای پوشاک تثبیت کرده است. البته این موضوع را می‌توان استثنا دانست زیرا بسیاری از سلبریتی ها با ورود به حوزه‌هایی که در آن تخصص نداشتند، حتی حوزه پوشاک و طراحی لباس، به دلیل عدم داشتن دانش کافی و اطلاعات مناسب و نداشتن آموزش طراحی، دچار مشکل شده و محکوم‌به شکست و حذف بودند.

متأسفانه حضور سلبریتی ها در دنیای مسائل علمی و معرفی مواردی که در تخصص آن‌ها نیست می‌تواند تبعات نامطلوبی به دنبال داشته باشد. بسیاری از این افراد با هدف کسب سود بیشتر وارد حوزه محصولات زیبایی و آرایشی شده و یا محصولات داروئی را تبلیغ می‌کنند.

در بسیاری از موارد این نسل جدید به‌ظاهر کارشناس، مسائل شبه‌علم و غیرعلمی را تبلیغ کرده و منتشر می‌کنند. برای مثال، الا میلز (Ella Mills) سلبریتی انگلیسی از طریق یک وبلاگ و با اظهار مدارک بیماری خود و آزمایش غذاهای مختلف به‌عنوان دارو به‌عنوان شخصیتی معتبر در حوزه غذای پاک تبدیل شد. چنین موقعیتی باعث شد نام تجاری غذای طبیعی را بدون هیچ‌گونه تجربه‌ای به‌عنوان یک متخصص تغذیه، به راه اندازد.

الا میلز به یک فهرست طولانی از چهره‌های مشهور و سلبریتی های فعال در رسانه‌های اجتماعی می‌پیوندد که خود را به‌عنوان متخصص درزمینهٔ های مختلف معرفی کرده و اغلب آن‌ها بدون داشتن تخصص و دیدن آموزش‌های لازم درباره موضوعات مختلف اظهارنظر کنند. درواقع، امروزه هرکسی با حساب توییتر یا اینستاگرام و انتشار نظرات خود می‌تواند درباره هر موضوعی اظهارنظر کرده و به‌طور مستقیم با طرفداران خود ارتباط برقرار و آن‌ها را به چگونگی تقلید از زندگی شگفت‌انگیز خود تشویق کند.

در شرایطی که رسانه‌های اجتماعی می‌توانند نیروی خوبی برای آموزش باشند، تسلط رویکرد دیدگاه افراد غیرمتخصص در این حوزه می‌تواند تأثیری منفی روی دانش مخاطبان داشته باشد.

از آنجائی که در حال حاضر بیشتر مردم به اینترنت و رسانه‌های اجتماعی برای دریافت هر نوع اطلاعاتی دسترسی دارند، فعالیت‌های غیرتخصصی سلبریتی ها می‌تواند منجر به گسترش وسیع موضوعات شبه‌علمی‌ شود. شبه‌علم بر مبنای نظرات آماتور و غیرتخصصی شکل می‌گیرد و مسئله این است که رسانه‌های اجتماعی پلتفرم عالی برای انتشار این موارد هستند.

رسانه‌های اجتماعی این باور را در بین عموم ایجاد کرده‌اند که افراد بدون داشتن هرگونه تخصص واجد شرایط بودن یا پشت سر گذاشتن آموزش قابل‌ملاحظه‌ای، قادر به کسب موفقیت هستند و این موضوع موجب از بین رفتن ایده‌ها و نظرات علمی خواهد شد. متأسفانه این همان پیش‌بینی آندرئو کین درباره رواج شبه‌علم در دنیای مجازی است که در این مورد خاص، سلبریتی ها و افراد مشهور نقش مهمی در آن ایفا می‌کنند.

این موضوع تقریباً در همه جای جهان یکسان بوده و سلبریتی ها بدون داشتن تخصص و دانش کافی درباره موضوعات مختلف سیاسی، علمی و اجتماعی اظهارنظر کرده و بسیاری از افراد نیز نظرات آن‌ها را پیروی می‌کنند.

ترجمه و گردآوری گزارش: احسان محمدحسینی
منبع: عصر هوشمندی

دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه می بایست وارد شوید لطفا اینجا کلیک کنید!